Nowje odkrycia: loty kosmiczne przesuwają mózg

Gainesville (Floryda/USA) – Bezwładność wydaje się mieć zaskakujący efekt uboczny: ludzki mózg zmienia się w przestrzeni kosmicznej w sposób mierzalny. Nowe badanie, opublikowane w czasopiśmie PNAS, wykazuje, że mózgi astronautów po lotach kosmicznych mogą przemieszczać się i zmieniać kształt.

Miesiące spędzone w kosmosie zmieniają człowieka: szczególnie długoterminowi astronauci wykazują wyraźne przemieszczenia mózgu.
Miesiące spędzone w kosmosie zmieniają człowieka: szczególnie długoterminowi astronauci wykazują wyraźne przemieszczenia mózgu.  © PNAS/Brain displacement and nonlinear deformation following human spaceflight

Naukowcy zbadali skany mózgu łącznie 26 astronautów przed i po ich misjach, jak podaje NBC.

Wynik: po pobycie w kosmosie mózg znajduje się wyżej i dalej w tylnych partiach czaszki niż na Ziemi. Dotyczy to przede wszystkim obszarów odpowiedzialnych za równowagę, orientację i ruch.

„Mowa o kilku milimetrach, co nie brzmi dużo, ale jeśli chodzi o przemieszczenie mózgu, to naprawdę spora zmiana” – wyjaśniła jedna z badaczek.

Szczególnie wyraźne zmiany obserwowano u astronautów, którzy spędzili na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej sześć miesięcy lub nawet cały rok.

Po powrocie na Ziemię niektórym astronautom trudno odzyskać równowagę. (Zdjęcie archiwalne)
Po powrocie na Ziemię niektórym astronautom trudno odzyskać równowagę. (Zdjęcie archiwalne)  © - / CNS / AFP

Pobyt w kosmosie nie powoduje trwałych uszkodzeń.

Nic więc dziwnego, że wielu kosmonautów skarży się na zawroty głowy, dezorientację lub kosmiczne mdłości. Nawet po powrocie na Ziemię mogą wystąpić problemy: niektórzy astronauci początkowo mają trudności z odzyskaniem równowagi.

Nie stwierdzono poważnych uszkodzeń mózgu. W większości przypadków mózg po pewnym czasie pod normalnym przyciąganiem ziemskim wraca na swoje pierwotne miejsce.

Jednak naukowcy wciąż wzywają do dalszych badań skutków tego przemieszczenia, aby zapewnić bezpieczeństwo astronautów także podczas dłuższych misji.